Landbunadur.is
Senda póst
 
Forsķša
Efnisyfirlit
Inngangur
Fyrir slįtrun
- Alifuglar
- Hross
- Nautgripir
- Saušfé
- Svķn
Slįtrun
Eftir slįtrun
Oršskżringar
Heimildir
Višaukar
Myndaskrį
Tenglar
Prentvęn śtgįfa [pdf]
2.0 Fyrir slįtrun

Žó fįir smitsjśkdómar séu į Ķslandi er ętķš įstęša til aš gęta fyllsta hreinlętis og smitvarna viš flutning bśfjįr, einnig viš flutning slįturdżra ķ slįturhśs.



2.1 Alifuglar
Undirbśningur fyrir slįtrun
Undirbśningur fyrir tķnslu ķ slįtrun hefst meš žvķ aš tryggja aš fuglarnir hafi nįš fyrirfram įkvešinni lķfžyngd. Einnig skal vera bśiš aš rannsaka tilskilinn fjölda sżna meš tilliti til salmonellu og kampylobakter. Ef salmonella greinist, fęst ekki slįturleyfi og ef kampylobakter greinist, skulu allar afuršir frystar eša hitamešhöndlašar. Hér į eftir er mest rętt um kjśklinga, en sömu atriši gilda einnig fyrir ašra alifugla.

Daginn įšur en kjśklingar eru tķndir ķ slįtrun, skal slökkt į fóšurkerfinu žannig aš kjśklingarnir séu fóšurlausir ķ 6-8 klukkustundir įšur en žeir eru settir ķ slįturkassana. Hversu löngu fyrir tķnslu slökkt er į fóšurkerfi er breytilegt žvķ mismunandi er hversu mikiš fóšur er ķ hinum żmsu geršum fóšurkerfa. Žegar kjśklingar eru fóšurlausir ķ 6-8 klukkustundir, meltist fóšriš sem žeir hafa étiš og megniš af śrganginum nęr aš ganga nišur af žeim. Žannig nįst hreinni fuglar til slįtrunar. Ef fuglarnir eru sveltir of lengi, léttast žeir vegna vökvataps.

Ķ kjśklingaeldi er notaš „allt inn-allt śt”-kerfi, en stundum er fyrst tekinn hluti af fuglunum ķ slįtrun en žeir sem eftir eru sķšan aldir įfram. Mikilvęgt er aš gęta fyllstu smitgįtar viš slķkt fyrirkomulag vegna aukinnar hęttu į kampylobaktersmiti ķ žeim hluta eldishópsins sem sķšar er slįtraš. Best er aš hólfa nišur eldishśsiš meš giršingu įšur en byrjaš er aš tķna ķ slįtrun og sķšan taka fóšriš af hópnum sem įkvešiš er aš slįtra, en lįta hinn hópinn hafa ašgang aš fóšri.

Allir fuglar skulu hafa ašgang aš drykkjarvatni žar til tķnt er ķ slįtrun.

Tķnsla og flutningur
Fuglarnir eiga ekki aš koma ķ slįturhśs fyrr en rétt įšur en žeim er slįtraš. Oftast er slįtraš frį žvķ snemma morguns og fram aš/yfir hįdegi svo rétti tķminn til aš tķna fugla ķ slįtrun er į nóttunni eša snemma morguns. Ef tķnt er of snemma, t.d. daginn fyrir slįtrun, léttast fuglarnir vegna vökvataps og gęši afuršanna minnka. Einnig verša fuglarnir skķtugri žvķ notašir eru kassar meš rimlum til aš flytja žį ķ slįtrun. Óhjįkvęmilegt er aš fuglarnir losi sig viš saur sem fellur nišur į fuglana ķ nešri kössunum, žegar žeim er staflaš. Óžarfa bištķmi ķ slįturkössum er ekki góš mešferš į dżrum. Slįturkassa er mun erfišara aš žrķfa į fullnęgjandi hįtt, ef fuglarnir eru geymdir lengi ķ žeim. Góš žrif į slįturkössum skipta sköpum viš aš rjśfa kampylobaktersmit milli eldishópa.

Tķnsla skal fara fram ķ rökkri eša meš daufu blįu ljósi žvķ žannig eru fuglarnir rólegastir. Fuglarnir eru handtķndir og settir ķ slįturkassa (sjį 1. mynd). Fjöldi fugla ķ hverjum kassa er hįšur stęrš žeirra og stęrš fuglanna. Ekki skal hafa fleiri fugla ķ hverjum kassa en svo aš žeir geti lagst og stašiš ešlilega, sjį 1. töflu um rżmisžarfir alifugla. Kössunum er sķšan staflaš og žeir hķfšir upp į sérśtbśna fuglaflutningabķla. Öll mešhöndlun fuglanna viš tķnslu og flutninga skal fara fram hįvašalaust meš varkįrni og rósemi svo komist verši hjį streitu og meišslum į fuglunum og aš mar myndist į afuršum..

Unnt er aš nota tķnsluvélar til žess aš tķna fuglana ķ kassa og rannsóknir sżna aš notkun žeirra veldur ekki streitu hjį fuglunum né meišslum į žeim. Tķnsluvélar henta best žegar um stóra slįturhópa er aš ręša, eša yfir 20-25.000 fugla, žvķ tiltölulega mikill tķmi fer ķ žrif og sótthreinsun į tękjum, bęši fyrir og eftir tķnslu, svo komist sé hjį žvķ aš smit berist meš vélunum. Stęrš slįturhópa hérlendis er į bilinu 1.000 – 15.000 og engar tķnsluvélar eru notašar. Flytja skal fuglana beina leiš ķ slįtrun (sjį 2. mynd). Tryggja skal nęgilega loftręstingu og rétt hitastig į mešan į flutningi stendur. Ęskilegur hiti viš flutning er į bilinu 10 til 25°C. Hiti mį alls ekki vera hęrri en 30°C né lęgri en 5°C.

Lķfžungi (kg)Rżmi (cm2/kg)
Undir 1,6180-200
1,6-3,0160
3,0-5,0115
Yfir 5,0105



Móttaka ķ slįturhśsi
Móttökuherbergi skal vera nęgilega stórt til aš rśma alla fugla sem įętlaš er aš slįtra į einum degi. Žar skal vera nęgjanleg loftręsting, rétt hitastig og unnt aš minnka ljósstyrk žannig aš fuglarnir séu rólegir mešan bešiš er slįtrunar. Ęskilegur hiti ķ móttökunni er į bilinu 15 til 22°C.

Fuglarnir eru annašhvort teknir upp śr slįturkössunum meš höndum eša losašir ķ sérśtbśna safnžró. Sķšan eru žeir hengdir upp į fótunum į slįturlķnunni. Tryggja skal aš nęgur mannskapur sé viš upphengingu svo komist verši hjį harkalegri mešferš og meišslum į fuglunum.