Greinasafn: Áhrif samkeppni í sverði og uppskerutíðni á endurvöxt, sykru- og próteininnihald mýrastarar (Carex nigra) á láglendismýri [veggspjald]

Áhrif samkeppni í sverði og uppskerutíðni á endurvöxt, sykru- og próteininnihald mýrastarar (Carex nigra) á láglendismýri [veggspjald]


Höfundur	Útgefandi	Útgáfuár	Útgáfustaður
Björn Þorsteinsson, Anna Guðrún Þórhallsdóttir	BÍ, LBH, RALA	2002	Reykjavík

Rit	Árgangur	Tölublað	Bls.
Ráðunautafundur	2002		279-280

INNGANGUR

Markviss beitarstjórnun byggir á þekkingu á getu og eðli endurvaxtar beitarplantna. Í fyrri rannsóknum á endurvexti mýrarstarar á láglendismýri á Hvanneyri (Ráðunautafundur 2001) hefur komið fram að endurvöxtur klipptra sprota mýrastarar fellur hratt strax í júní og er orðinn mjög lítill í ágúst. Ennfremur kom í ljós að endurvöxtur er rýrari í auðleysanlegum sykrum, en auðugri af próteini, en óklipptir viðmiðunarsprotar á sama tíma.

Markmið þeirrar rannsóknar sem hér er kynnt var að kanna nánar áhrif uppskerutíðni (klippitíðni einstakra sprota) og samkeppni á sykru- og próteininnihald uppskerunnar og uppskerumagn.

EFNI OG AÐFERÐIR

Rannsóknin fór fram á afgirtu mýrlendi 2,5 km suður af Hvanneyrarstað, þar sem rannsóknir á víxlbeit hrossa og sauðfjár hafa farið fram. Mýrastör (Carex nigra) er meðal ríkjandi tegunda svæðisins.

Friðaðir voru 24 eins fermeters reitir með netbúri og tíu sprotar merktir í hverju búri eftir klippingu með galvaníseruðum vírbút, búinn lykkju sem umlukti viðkomandi sprota, auk þess að bera númer.

Klipping sprota hófst 6. júní 2001 og var framkvæmd ýmist á tveggja eða fjögurra vikna fresti eftir tilraunaliðum fram að 29. ágúst. Í helmingi liða tilraunarinnar voru reitirnir klipptir í heild með rafmagnsklipppum til að kanna áhrif samkeppni nágrannasprota á endurvöxt merktra sprota. Uppskeru þeirra reita sem klipptir voru í heild var safnað og fryst til síðari efnagreininga á próteini og sykrum, þ.e. öll uppskera var fjarlægð af viðkomandi reit. Endurvöxtur einstakra merkta sprota var klipptur af með skærum settur í merkta smápoka fyrir hvern sprota og veginn á rannsóknastofu með nákvæmnisvog (mg). Auk þess að vega hvern sprota var blaðafjöldi hvers sprota talinn og lengsta blað hvers sprota lengdarmælt (cm).

Efnagreiningar

Fryst sýnin voru fínmöluð í morteli í fljótandi köfnunarefni. Prótein var mælt með hefðbundinni Kjeldal aðferð. Fyrir sykrugreiningu voru sýnin hrist í 0,037 M brennisteinssýru og magn glúkósa og frúktósa ákvarðað með ensímatiskum aðferðum. Glúkósi og frúktósi sem þannig mælast fela einnig í sér þær glúkósa og frúktósasameindir sem upprunnar eru úr rofi súkrósa og auðleysanlegra glúkana og frúktana sem, auk ein og tvísykra, hafa fóðrunargildi fyrir beitardýr.

NIÐURSTÖÐUR OG UMRÆÐUR

Áhrif klippingar gróðurhulunnar umhverfis merkta og uppskorna sprota eru mikil hvort sem skorið er upp á 14 eða 28 daga fresti (1. tafla). Allir mældir þættir endurvaxtarins (þyngd sprota, lengd lengsta blaðs sprota og fjöldi endurvaxinna blaða í sprota) sýna marktækt hærri niðurstöðu fyrir klipptu reitina, nema fyrir þyngd endurvaxtar í júní. Þetta bendir til þess að nærvera óskerts gróðurs í kring um klippta sprota verki hamlandi á endurvöxtinn mælt með öllum þessum þremur mælikvörðum sem notaðir voru.

Áhrif uppskerutíðni (14 eða 28 daga milli uppskera) er ekki jafn afgerandi á uppskeru. Hærri gildi fyrir uppskeru á 14 daga fresti umfram 28 daga fresti eru einungis marktæk í sumum tilfellum (1. tafla).

Þegar litið er til efnagreininga á próteini og sykrum í endurvexti mýrastarar kemur einnig í ljós að ekki er marktækur munur á próteininnihaldi endurvaxtar í samanburði milli 14 og 28 daga uppskerutíðni, en hins vegar er magn leysanlegra sykra (WSC) marktækt lægra við 14 daga tíðni (2. tafla).

Niðurstöðurnar benda til þess að meiri og þéttari endurvöxtur mýrastarar á láglendismýri fáist við mikla beit í stuttan tíma í senn og að lengd friðunartíma milli beitarlota hefur áhrif á magn leysanlegra sykra í endurvextinum, en ekki hlutfallslegt próteinmagn.