Belgjurtir
 |
| Höfundur | Útgefandi | Útgáfuár | Útgáfustaður |
| Snorri Baldursson, Áslaug Helgadóttir | BÍ, RALA | 1987 | Reykjavík |
| | | |
| Rit | Árgangur | Tölublað | Bls. |
| Ráðunautafundur | 1987 | | 64-76 |
| | | |
| | | |
Sjá greinina í heild í pdf-skjalinu hér að ofan
I. Inngangur
Grein þessi er aó mestu byggð á nýútkomnu Fjölriti RALA nr. 121: "Nýting belgjurta á fslandi". Heimilda er því almennt ekki getið i texta.
Belgjurtir eru afar mikilvægar i flestum náttúrulegum gróðursamfélögum, bæði sem beitarjurtir og níturgjafar fyrir aðrar tegundir. Innan belgjurtaættarinnar (Leguminosae) er að finna ýmsar af mikilvægustu nytjajurtum mannkyns og má þar nefna soyjabaunir, jarðhnetur, matarbaunir (ýmsar), hvítsmára, refasmára, rauðsmára. Ættin telur um 20.000 tegundir en þar af geta Whyte o.fl. (1953) um 190 tegunda sem ræktaðar eru. Þessi tala hefur vafalaust hækkað mikið síðan.
Belgjurtirnar eru nýttar á margvíslegan hátt:
1. Til fræs - olía, matur.
2. Til fóðurs - beit, grænfóður, hey.
3. Til áburðar - plægðar niður.
4. Til landgræðslu - frumherjar á ógrónu landi
5. Til viðarframleiðslu - hitabeltistegundir.
Hér verður eingöngu fjallað um notkun belgjurta til fóðurs. Val belgjurta fer eftir tegund ræktunar. Við ræktun bithaga og varanlegra túna þarf að velja endingargóðar tegundir sem þola vel beit og / eða slátt. Tegundir, sem uppfylla þessi skilyrði og allar hafa verið prófaðar hér, eru t.d. hvítsmári, maríuskór og lúsernur. Við ræktun graslendis í sáðskipti sem á að endast einungis i 2-4 ár hafa mest verið notaðar skammærar tegundir sem geta gefið góða uppskeru fyrstu árin en ganga fljótt úr sér. Þar hafa rauösmári og alsikusmári mest verið notaðir. Við ræktun grænfóðurs eru notaðar fljótvaxnar, einærar tegundir svo sem flækjur, ertur, hestabaunir og lúpínur.
|
|
|